Fikih KIRAT-I ASERE

KIRAT-I ASERE

"On tne birin okunması" vey "On tne biri okuma işi", "Kırat ilminden on tnesini okuma; on tneşinin ilmini ve pratiğini yapma."

Arapa bir kelime olarak"Kırat" kelimesi, (Ka-ra-e/yak-ra-u) aslından ekimi yapılan, sem' (yni kide dışı) bir mastardır. Trkesi: "Okumak" demektir. "Kırt" olarak oğul yapılır ve bundan da "okumalar" anlamı ıkarılır.

Kelimenin, İslm anlamdaki ıstılh mnsı ise; zellikle "Kur'an okumak, Kur'an tilvet etmek, şeklinde zetlenebilir.

"Aşere" kelimesi de, birincisi gibi Arapa'dır. Fakat, arapadaki telaffuzu: "aşera" şeklindedir. Bu şekliyle, kelimenin trkedeki szlk mnsı: "On tne bir" veya, yalnızca "On " demektir. Grldğ gibi, kelime bir sayı bildirmektedir.

Kırat İlmi, "Kur'n-ı Kerm'in kelimelerinin okunuş şekillerini, rvlerine isnd ederek bildiren bir ilimdir" (İbn'l-Cezr, Muncidu'l-Mukrn, 3).

Kırat İlmi'nin kayna bazı hususlara dayanır:

Hz. Peygamber (s.a.s)'in; "Kur'an yedi harf zerine nzil olmuştur. Bunlardan kolayınıza geleni okuyunuz!.." mnsıyla aıklanan szleri kıraatin eşitlerini ifade eder. Hadis; Hişm b. Hakm'in namazda Furkn sresini, kendi bildiğinden başka bir okuyuşla okuduğuna şhid olan Hz. mer'in, Hişm'ı yakapaa ederek Peygamber'in huzruna ıkarması zerine sylenmiştir (Fedlu'l-Kur'n, 5).

Hadisteki "Yedi Harf"den maksat: Kur'n-ı Kerm'in okunuş tarzları olarak, Allah tarafından nzil olan farklı ve birden fazla olan kıratlardır. Bunlardan her hangi birisini okumak, nzil olan Kur'n'dan bir kısmını okumak demektir. İşte bu farklı okunuşların, Kur'an'da yediye kadar ıktığı, İbn Kuteybe (276/889), Ebu'l-Fadl er-Rz (454/1062) ve İbnu'l-Cezer (833/1429) gibi byk limler tarafından, ayrı ayrı rnekler verilmek suretiyle ortaya konulmuştur. zel olarak da, Kur'n'ın bzı kelimelerinde aynı durum mevcuttur. Ancak bu farklı durumun, Kur'n-ı Kerm'in her kelimesinde olması ve aranması da gerekli değildir (Abdulazz b. Abdulfetth el-Kr, Hadisu'l-Ahrufi's-Seb'a, 60, 72, 78-79; Mecelletu Kulliyyeti'l Kur'ani'l-Kerm, el-Aded: I, 1402-1403).

Asr-ı Sa'det'te sahbeler arasında kıratlarda bazı farklılıklar grlyordu. Bunlar, Kırat ilminin ikinci kaynağı olarak belirlenmiştir. Bu farklılıkların zm iin, Hz. Peygamber (s.a.s) sahbeler arasında hakemlik yapmış ve her iki tarafin da okuduğunu: "Byle de nzil oldu" melindeki szleriyle onaylamıştır.

Hişam b Hakm ile mer b. Hattb arasında, Furkn sresiyle ilgili olarak geen ihtilaf, bunun en arpıcı rneğidir (Buhr, fedilu'l-Kur'an, 5).

Hz. Osman zamnında, yine kıratlar konusunda ve yine sahbeler arasında ıkan farklı okuyuşlar Hz. Osman'ı İmam mushafları toplamaya yneltmiştir.

Hz. Osman'ın oğalttırarak Mekke, Medne, Kfe, Basra ve Şam gibi şehir merkezlerine gnderdiği mushaflarda mukayyed bulunan yazım (yni resmi hat) farklılıkları da, Kırat ilmi kaynakları arasında grlr.

Sahbe ve Tabin ile Tebe-i Tbin'den olarak, sika, yni gvenilirlik zelliğine shib olan limler tarafından nakledilen ve hi bir itirza da uğramaksızın, İslm mmetince kabul gren Kırat ihtilafları da bu kaynaklardan sayılmaktadır (el-Hc Muhyiddn Abdulkdir el-Hatb, Kifyetu'l-Mustefid f Fenni't-Tecvid, 88)

Kıratların Kısımları

Kırat ilminin ileri gelen limlerinden İbnu'l-Cezer, Kur'n-ı Kerm'in kıratlarını Mtevtir kıratlar; Sahh kıratlar; Şz kıratlar diye kısıma ayırarak hkmlere bağlamıştır:

Mtevtir kıratları belirlemek iin şu zelliği tesbit etmiştir.

1) "Kur'an" diye okunacak kırat vechinin, bir tek rab ynyle de olsa, arapaya uygun olması.

2) Halfe Hz. Osman (r.a) tarafından oğaltılarak Mekke, Medne, Kfe, Basra ve Şam'a gnderilen imam mushaflardan birinin yazı şekline, takdren de olsa uygun dşmesi.

3) O okuma şeklinin yani vechin bizlere kadar tevtr yoluyla gelip ulaşmış olması (İbnu'l-Cezer, Takrbu'n-Nesr, 25; Muncidu'l-Mukrin, 15).

"Bir tek rb ynyle de olsa, arapaya uygun olması" ifdesi: "Sened zinciri bakımından tevtr derecesine varan, yazı şekli bakımından da Hz. Osman (r.a) mushaflarındaki şekle uygun olan bir telaffuz olayının, lugat limlerince bilinmemiş olsa bike, Arab edebiytında bir kullanımının kesinlikle var olması" şeklinde anlaşılmalıdır (Abdulazz b. Abdulfetth el-Kr, a.g.e., 114).

İkinci maddedeki "takdren"den maksat ise, Kur'n'a mahsus olan bir yazı şeklinin, birden fazla okunabilme zelliği taşıması demektir. Mesel: Bu maddede sz konusu edilen mushafların hepsinde de, aynı şekilde yazıları bzı kelimelerin, bulundukları farklı srelerde farklı ve mteaddid okunuşu, işte bu "takdren" lafzının anlamıdır. Ftiha, lu İmrn ve Ns srelerindeki (S) şeklinde yazılmış bulunan bu kelimenin, şekli değiştirilmeden Ftiha"da "Meliki" ve "Mliki", lu İmran'da "Mliki" ve Ns'da da "Meliki" telaffuzlarıyla okunması, durumun en arpıcı rneğidir.

Buradaki "tevtr"den maksat, "yalan zerinde birleşmeleri aklen ve deten ciz ve mmkn grlmeyen, sayı bakımından da ok olan bir cematın, grlmş yhut ta işitilmiş bir şeye dir verdiği haberdir ki, işitenler zerinde-haber verilen şey hakkında kesin bilgi ifde eder." (Nevev, Riyzu's-Slihyn, Trc. Kıymuddn Burslan/Hasan Hsn Erdem, I. Mukaddime).

İşte, gnmzde bu zelliği (bu rkn) kendisinde taşıyan kıratlar, "Kırat-ı aşere"den başkası değildir. Bu kıratlar yani "On Kırat", btn İslm dnysınca itirazsız kabul gren, okunan ve okutulan kıratlardır. Bunlara: "On İmamın Kıratı" yni: "On İmamın Okuyuşu" veya: -orijinal adıyla-: Kıraatu'l-E'immeti'l-Aşera" denilmektedir. (İbnu'l-Cezer, Takrbu'n-Neşr Fi'l-Kırti'l-Aşr, 26.)

Bu terimler arasında geen"İmam" kelimesinden maksad: ncelikle Kur'n-ı Kerm'in hafızı olan; ikinci olarak da, kırat ve i'rab vecihlerinin detaylarını bilen; ncs, kelimelerin lugat ve ıstılah mnalarını anlayan; drdncs, kıratlardaki kusurları ok iyi gren ve kaynakları iyice tarayabilen limlerdir. Bir diğer ifdeyle: İslm dnysının her tarafından, Kur'an'la ilgili bilgileri almak isteyen herkesin, kendilerine başvuracağı kudretli lim ve fzıl kimselerdir (İbnu Muchid, Kitbu's-Seb'a, 45).

Mtevtir kıratları, bu vasıflara shib olan imamlar, nesilden nesile ve kuşaktan kuşağa gerek anlamıyla ve hakkını vererek aktarmak suretiyle, gnmze ulaştırmışlardır. Bu mtevtir "On Kırat"ın her biri, kesinlik ve makbliyet bakımından, diğerinden farksızdır. nk bunlar, sahh kıratlardır. Reddedilmesi ciz olmadığı gibi, inkr edilmeleri de helal değildir. İşte bu zelliklerinden dolayı da, bu kıratları insanlığın kabl etmeleri ve bunlarla amel etmeleri vcibtir (İbnu'l-Cezer, Mncidu'l-Mukrin, 16; en-Neşr, I, 53).

Kırat limleri, naklettikleri kırat vecihlerinde, yukarıda zikrettiğimiz rknn tammının bulunmasını ve ancak bu takdirde o vechin, Kur'an'dan kabl edilebileceğini, namaz ve namaz dışında Kur'an olarak okunabileceğini benimsediklerinden; bu rknn bir tnesinden bile yoksun bulunan kırat vecihlerinin, Kur'an olarak okunmasına ve okutulmasına da asla msaade etmemişlerdir.

Bu noktada, bilinmesi gereken bir nemli husus da şudur: İlk devir limlerinin rf ve literatrnde; kıratları nkil ve rvlerine isnd ve mal etmek diye bir şey yoktu. Onların nazarında byle bir durum irkin grlyordu. Bundan dolayı da onlar: "Kırat'l-A'meş" veya "Kıratu Eb Abdirrahmn es-Slem" gibi szlerle iki sebebten dolayı kıratları şahıslara atıfta bulunmamışlardır:

1) Bildirilen vecihlerin, sdece o rvnin kendisine it olduğu ve bir başka rvsinin bulunmadığı şeklinde anlaşılmasından korkulduğu iin;

2) Kırat vecihlerinde, ictihad ve şahs grşn de etkisi varmış gibi bir yanlış kanate yer verilmemesi iin.

Nihyet, zamanın Asr-ı Sedet'le arası aıldıka; kıratlarla ilgili titizlikler de, o nisbette zayıfladı. Rivyet ortamı ise, olduka genişledi. İsnadlar eşitlendi ve rvler de oğaldı. Bunun zerine limler kaygıya dştler ve bu durumun, mslmanlara yansıyarak, aralarında kargaşalar ıkmasını nlemek maksadıyla, kıratları yeniden tetkk edip tam bir kontrol altına almak zere alışmalara başladılar. Bylece kıratlarla ilgili rivyet, tarik ve isnadlar, birer araştırma konusu olarak ele alındı. Bu araştırmalar tamamlanınca, Kıratlarla cidd anlamda ilgilenen, onları hakkıyla okuyup-okutan, onlara zaman ve emeğinin pek oğunu ayıran, belli sayıda limler olduğu anlaşıldı. Bunlar, belli beldelerde, kırat işleriyle devamlılığa yakın vey devamlı olarak meşgl olan, kısacası sırf bu işle n yapan sayılı kişilerdi. Bu zevt zerinde, zabt, itkn, dikkat, sened ve iczet silsilesine riyet gibi noktalarda da, ayrı ayrı gzlem ve araştırmalar yapılıyordu.

Yapıları bu araştırmaların sonularına gre; bunlardan bzılarına imam bzılarına Rv, bzılarına da Tarık unvanları verilerek, bunların diğer limlerden ayrı ve zel bir statye shib oldukları kabul ve iln edildi. İslm diyarının neresinde bulunurlarsa bulunsunlar, bunların bulundukları belde insanlarının, Kur'an adına onlar tarafından yapılacak rivyet ve haberleri kabul etmeleri ve onların, bu konuda sylediklerine rıza gsterip itirazda bulunmamaları iin bildiriler yayımlandı. Bylece bu limlerden her biri, bulundukları beldelerde kırat ilminin szcs ve zel adıyla da imamları olarak trihteki yerlerini aldılar ve btn mslmanlarca da kabul grdler (İbnu'l-Cezer, en-Nesr, 1/50-53; Takrbu'n-Nesr, 21-22).

Şimdi, mtevtir "Kırat-ı Aşere" = (On Kırat)'ın İmam, Rv ve Tariklarının, hangi isimlerden olduğunu kısaca ve sıra ile belirtmeğe alışalım:

l) Nfi b. Eb N'aym (Eb Rveym) el-Leys (169/785). Medne Kır'at İmamı'dır. Sembol yni remzi elif (x)dir. Rv'leri, meşhur olarak ikidir:

A) Kaln (220/835), birinci Rv olup işreti Be'dir.

B) Verş (197/812), ikinci Rv olup işreti Cm'dir.

Tarikler'ı:

Kaln'a bağlı olarak:

1) Eb Neşt (285/898), 2) Hulvn (250/864).

Eb Neşt'a bağlı olarak:

3) İbnu By (344/955), 4) el-Kazzz (x)

Hulvan'ye bağlı olarak:

5) İbnu Eb Mihrn (289/901), 6) Ca'fer el-Bağdd (290/902).

Verş'e bağlı olarak:

1) Ezrak (240/854), 2)İsbehn (296/908).

Ezrak'a bağlı olarak:

3) en-Nahhs (280/893),

4) İbn Seyf (307/919)

Isbehnı'ye bağlı olarak:

5) Hibetullh (350/961),

6) Muttavvi' (371/981)

II) Abdullah b. Kesir b. el-Muttalib Eb Mabed (120/737). Tabin'den olup Mekke Kırat İmamı'dır. Sembol Dal'dir. Meşhur Rav'leri ikidir:

A) Bezz (250/864), birinci Rv olup işreti He'dir.

B) Kunbul (291/903), ikinci Rv olup işreti Ze'dir.

Tarikleri:

el-Bezzi'ye bağlı olarak:

1) Eb Rab'a (294/906), 2) İbnu'l

Habbb (301/913).

Eb Rabı'a'ya bağlı olarak:

3) en-Nakkş (351/961),

4) İbnu Bennn (374/984).

İbnu'l-Habbb'a bağlı olarak:

5) Ahmed b. Slih (350/961),

6) Abdulvhıd (349/960).

Kunbl'e bağlı olarak:

l) İbnu Muchid (324/935),

2) İbnu Şen(e)bz (328/939).

İbnu Mchid'e bağlı olarak:

3) Şmir (386/996), 4) Slih h. Muhammed (380/990).

İbnu Şen(e)bz'e bağlı olarak:

5) el-Kd Ebu'l-Ferec (390/999),

6) eş-badv (388/997).

Ebu'l-Ferec'e bağlı olarak:

7) Eb Tağleb(x),

8) el-Habbz() (398/ 1007).

III) Zibbn b. el-'Al'i Eb Amr et-Temım el-Mzin (154/770). Basra kır'at İmamı'dır. Sembolu H'dır. Meşhur iki Rv'sinden:

A) Dr (246/860), birinci Rv olup isreti Tı'dır.

B) Ss (261/874), ikinci Rvı'si olup işreti Ye'dir.

Tarikleri:

Dri'ye bağlı olarak:

1) Ebu'z-Zr' (280/893,

2), İbnulliel-ah (303/915)

Ebu'z-Zar'i'ye bağlı olarak:

3) İbnu Muchid (324/935),

4) Muhammed b. Ykb (320/932).

İbnu'l-Ferah'a bağlı olarak:

5) İbnu Eb Bill (358/968),

6) Muttavvi' (371/981).

Ssi'ye bağlı olarak:

1) İbnu Cerr (316/928), 2) İbnu Cumhr (300/912).

İbnu Cerr'e bağlı olarak:

3) Smir (386/996), 4) İbnu Habs, ed-Dnever (373/983).

İbnu Cumhr'a bağlı olarak:

5) Şezz' (370/980), 6) Şen(e)bzı , 388/998).

IV) Abdullah b. 'mir b. Yezd el-Yahsab Eb İmrn (118/736). Şam kırat İmamı'dır. Tbi'indendir. Sembol Kef'dır. Meşhur iki Rv'si vardır:

A) Hişm (245/859), birinci Rvı'si olup işreti L'dır.

B) İbnu Zekvn (242/856), İkinci Rvı'si olup işreti Mm (h)dir.

Tarikleri:

Hişam'a bağlı olarak:

l) Hulvn (250/864), 2) Dcn 324/935)

Hulvn'ye bağlı olarak:

3) İbnu Abdn (300/912), 4) el-Cemlu'l-Ezrak (300/9'2).

Dcn'ye bağlı olarak:

5) Zeyd Eb Bill (358/968), 6) eş-Şezz' (370/980).

İbnu Zekvn'a bağlı olarak:

1, ) Ahfeş (292/904), 2) Sr (307/919). Ahfeş'e bağlı olarak:

3) Nakkş (351/962), 4) İbnu'l Ahrum (341/952).

Sr'ye bağlı olarak:

5) er-Raml (324/935), 6) Muttavvi' (371/981)

V) sım b. Behdele Ebi'n-Necd Eb Bekr el-Esed el-Khil (127/744). Tebe-i Tbi'ndendir, Kfe kırat İmamı'dır. Sembol Nn (a)dur, Meşhur iki Ravi'si vardır.

A) Eb Bekr Şu'be (193/805), birinci Rv'si olup işreti Sd'dır.

B) Hafs b. Sleymn (180/ 796), ikinci Rv'si olup işreti Ayn'dır,

Tarik'leri:

Eb-Bekr'e bağlı olarak:

1) Yahy b. dem (203/818), 2) Uleym (243/857).

Yahy b. dem'e bağlı olarak:

3) Şuyb (261/874), 4) İbnu Hamdn (240/854).

'Uleym'ye bağlı olarak:

5) İbnu Huley' (356/966), 6) er-Razzz (360/970).

Hafs'a bağlı olarak:

1) Ubeyd b. es-Sabbh (235/849), 2) Amr b. es-Sabbh (221/835).

Ubeyd b. es-Sabbh'a bağlı olarak:

3) Hşim (368/978), 4) Eb Thir b. Hşim (349/960).

mr b. es-Sabbh'a bağlı olarak:

5) el-Fl (289/901), 6) ez-Zer'n (290/902).

VI) Hamvva b. Habb b. Ammra b. İsml Eb Ammratu'l-Kfi et-Teym (157/773). Tebe-i Tbi'ndendir. Kfe Kırat imamı'dır. Sembol Fe'dir. Meşhur iki Rv'si vardır:

A) Halef el-Bezzr (229/843), birinci Rv'si olup işreti Dd'dır.

B) Halici (220/835), ikinci Rs'si olup işreti Kaf'dır.

Tarikleri:

Halef'e bağlı olarak:

1) İdrs el-Haddad (292/904), İdrs el-işaddd'a bağlı olarak: 2) Ahmed b. Usmn (334/945), 3) ibnu Miksem (354/965),

4) Ahmed b. Slih (340/951), 5) Muttavvi' (371/981).

Halld'a bağlı olarak:

l) İbnu Şzan (286/899), 2) İbnu'l Heysem (249/864).

3) el-Vezzn (250/864), 4) et-Tuleh (252/866).

VII) Ali b. Hamza el-Kas' (189/804). Fars asıllıdır. Kırat ve lugatta İmam'dır. Hamza'dan sonra, Kfe Kırat imamı olmuştur. Sembol R (u)dır. Meşhur iki Rv'si vardır:

A) Ebu'l-Hris (240/854), birinci Rv'si olup işreti SEn(aş)dir.

B) Drı (246/860), ikinci Rv'si olup işreti Te'dir. Aynı zamanda da, yukarıda geen III. İmamın I.rvsidir.

Tarikleri:

Ebu'l-Hris'e bağlı olarak:

1) Muhammed b, Yahy (300/912), 2) Seleme b. sım (270/8833).

Muhammed b. Yahy'ya bağlı olarak:

3) el-Betı (300/912), 4) el-Kantar (310/922).

Seleme b. Asım'a bağlı olarak:

5) Ebu'l-Abbs Seleb (291/903), 6) Muhammed b. el-Ferec (300/912)

Dr'ye bağlı olarak:

1) Cfer en-Nusaybı (307/919), 2) Eb Usmn ed-Darr (310/922) Cfer en-Nusaybıaye bağlı olarak:

3) İbnu'l-Celend (340/951), 4) İbnu Deyzye (330/941).

Eb Usmn ed-Darr'e bağlı olarak:

5) ibnu Eb llsim (349/960), 6) eş-Şezz' (370/980),

VIII) Ebu C'feri'ezıd b. el-Ka'ka el-Mahzm el-Meden (130/747). Tbinin meşhurlarındandır. Medne Kırat İmamı'dır. Sembol, İbnulCezelı'ye gre peltek; Sef _), diğerlerine gre "Cfer isminin ilk hecesi Ca'dır. Meşhr iki Rvsi vardır:

A) İbn Verdn (160/776), birinci Rv'si olup, ibnu'l-Cezerı'ye gre işreti noktalı Ha'dır, diğerlerine gre de, isminin ilk hecesi olan ""dir.

B) İbn Cemmaz (170/786)'dan sonra, ikinci Rv'si olup İbnu'l-Cezer'ye gre işreti peltek Zl'dir. Diğerlerine gre de, "Cemmz" sıfatının ilk hecesi"Cem "dir.

Tarikleri

İbn Yerdn'a bağlı:

1) Fadı b. Şzn liibetullh b. C'fer (350/961)

Fadı b. Şzn'a bağlı olarak:

3) İbnu Sebb (312/9'4). 4)ibnl Harn (330/941).

Hibetullh b. C'fere bağlı olarak:

5) el-Hanbel (350/999),

6) el-Hammmı (417/1026).

İbn Cemmaz'a bağlı olarak:

l) Eb Eyyb el-Hsim (216, '831), 2) ed-Dr (245/860).

el-Hşim'ye bağlı olarak:

3) İbnu Rezyen (253/867), 4) el-Ezraku' l-Ceml.

Dr'ye bağlı olarak:

5) İbnu'n-Neffh (314/926), 6) İbnu Nehşel (294/906).

IX) Ykb b. İshk b. Zeyd b. Abdullh b. Eb İshk el-Hadramı el-Basr (205/820). Basra Kırat İmamı'dır. İbnu'l-Cezer'ye gre remzi peltek Zı harfidir. Diğerlerine gre de "Ykb" isminin ilk hecesi olan"Ya" dır. Meşhur iki Rvsi vardır:

A) Rveys (238/852), birinci Rvsi olup işreti İbnu'l-Cezer'ye gre Gayın harfidir. Diğerlerine gre ise"Ya" hecesidir.

B) Ravh (235/849), ikinci Rvsi olup, sembol İbnu'l-Cezer'ye gre Şin harfidir. Diğerlerine gre "Hah" hecesidir.

Tarikleri:

Rveys'e bağlı olarak ve hepsi Temmr (366/976) tarkından:

1) en-Nehhs (368/978), 2) Ebi'tTayyib (350/961),

3) İbnu Miksem (354/965), 4) Cevher (İ.Habşn) (340/951)

Ravh'a bağlı olarak:

1) İbn Vehb (270/883), 2) ez-Zbeyr (300/912)

bn Vehb'e bağlı olarak:

3) el-Muaddil (320/932), 4) Hamza b. Ali (320/932).

ez-Zbeyr'ye bağlı olarak:

5) Gulm b. Şen(e)bz (328/939), 6) İbnu Habşn (340/951).

X) Halef b. Hişm b. Sa'leb b. Halef el-Esedı el-Bağdd el-Bezzr (229/843). Altıncı İmam Hamza'nın birinci Rvısi olan bu zt, "Kırat-ı Aşere"nin sonuncusudur. İşreti ittifakla Hal dir. Kfe Kırat İmamı'dır. İki meşhur Rvsi vardır:

A) İshdk el- Verrak (286/899), birinci Rvsi olup işreti Sah (ve)dir.

B) İdris el-Haddd (292/904), ikinci rvs olup işreti Seh(z)dir.

Tarikleri:

İshak el- Verrak'a bağlı olarak:

1) İbnu Eb mer (352/963), 2) el-Burst (360/970), 3) Muhammed b. ishk (290/902).

İbn Eb mer'e bağlı olarak:

4) es-Ssencerd (402/1011), 5) Bekr b. Şzn (405/1014).

İdris el-Haddd'a bağlı olarak:

1) eş-Şeti (370/980), 2) Muttavvi'i (371/981)

3) İbnu Byn (344/955), 4) Eb Bekr el-Kutay' (368/978).

İşte Kırat-ı Aşere, yani On Kırat; beşinci hicr asra kadar, İmam, Rv ve Tariklarıyla beraber, kısaca yukarıya derc ettiklerimizden ibrettir. Okunan bir vecih, rvlerin ittif kıyla İmam'a atfedilince"Kırat", Rvlerden birine atfedilince "Rivyet"; Rvlerden daha sonraki halkalardan birine isnd edilince de"Tarik" adını alıyor. Bu "Tarik'lardan:

1) Nfi' iin 144;

2) İbnu Kesr iin 73;

3) Eb Amr iin 154;

4) İbnu mir iin 130;

5) Asım iin 128;

6) Hamza iin 121;

7) Kis' iin 64;

8) Eb Cfer iin 52;

9) Ykb iin 85; ve

10) Halef el-Bezzr iin de 31 olmak zere, toplam 982 kadarı, byk lim İbnu'l-Cezefi tarafından, başlangıcından kaynağına kadar tesbit edilerek, Kırat-i Aşare'nin ne denli bir tevtr derecesinde olduğu ortaya konulmuştur. Bu On Kırattan Kis''ye kadar olanlarına: "Kırat-ı Seb'a" yni "Yedi Kırat"; kalan ne de: "Kırat-ı Selse" yani" Kırat" denilmektedir. İkisinin toplamı da, mtevtir olarak "On Kırat"ı oluşturmaktadır.

Bu "On Kırat'ın dışında kalan kıratlara da: "Şz Kıratlar"="el-Kırtu'ş-Şzze" denilmektedir. Bunun mnsı, kendisinde yukarıda sayıları rknden bir kısmının bulunmaması demektir. Bu tr kıratların, namazın iinde de dışında da, Kur'an niyetiyle okunması ciz değildir. Kırat İlmi trihinde İbnu Muhaysın (123/740), Yahy el-Yezıd (110/728), el-Hasen el-Basr (110/728) ve Eb Muhammed Sleymn b. Mihrn el-Ames el-Kfi (148/765) gibi zevta atfedilen kıratlar, ittifakla Şz kır'atlardır. Ancak, İbnu'l-Benn (1117/1705) "İthfu Fudal'i'l-Beşer Fi'l-Kırti'l-Erbeti'l-Aşer" diğer bir adıyla: "Muntehe'l-Emn Ve'l-Meserrt fi Ulmi'l-Kırt" adlı kitabında, bu zevta atfedilen kırat vecihlerinden, mtevtir kıratlara uygun dşenlerini, Kırat-ı Aşere'ye ilve ederek işlemiştir. Bundan dolayı da, kitabının adına: "Ondrt Kırat" anlamına gelen yukarıdaki ilk adı koymuştur.

 

Konu ile alakali dsncelerinizi yaziniz:
2012-03-27 15:29:46 Cvp: KIRAT-I ASEREGzel fakat, kraat imamlarn ve tariklerini ematik olarak daha guzel verilebilirdi.Ayrca rumuzlarda arap harfleriyle verilirse orjinale daha uygun olur. Yinede ALLAH raz olsun.ALLAH muaffak eylesin.