Fikih » SATRANÇ OYNAMANIN ISLÂMÎ HÜKMÜ NEDIR? ZIHNI ÇALISTIRMAK IÇIN OYNANABILIR MI?

SATRANÇ OYNAMANIN ISLÂMÎ HÜKMÜ NEDIR? ZIHNI ÇALISTIRMAK IÇIN OYNANABILIR MI?

Sâtranç Hint kaynaklı, çok eski bir oyun olmakla beraber, müslümanlar onu Ömer Efendimizin halîfeligi döneminde, Iran kanalıyla öğrenmişlerdir. Yani satranç Resûlullâh (s.a.s.) döneminde Müslümanlar arasında bilinmemekte idi. Bu yüzden çoğunluğa göre Rasûlullah Efendimiz satranç hakkında birşey söylememiştir. Onu sahabe daha sonra tanımış ve cevazı konusunda fikir birliğine varamamış, bu yüzden fıkıhçıların fetvâsı da değişik olmuştur. Mesela sahabeden Ibn Abbâs ve Ebû Hureyre gibi satrancın mübah (sakıncasız) bir oyun,olduğu görüşünde iken, Ali Efendimiz gibiler de satrancın Kur'ân-ı Kerimin yasakladığı kumar (meysir) (Bakara 2/219; Mâide 5/90) cinsinden olarak haram olduğu kanaatindedirler. (Sabûnî, Ravayı', I/280) ZaMahşerî haramlığı konusunda Rasûllullah Efendimiz'den (s.a.v.) de bir hadîs nakleder. (ZeMahşerî, I/199) Ancak bunun sahih olamayacağını daha önce görmüş olduk. Alûsî de satrancı sözkonusu âyetle yasaklanan kumar (meysir) türünden sayar. (Alûsî, N/114) Hanbelî ve Mâlikî mezhebinde satranç da diğer kumar türleri gibi haramdır. (Bk. Davudoğlu V/34; Cezirî, el-Fikh ale-I-mezâhib N/51) Bu konuda en müsamahalı görüş, mezhep olarak Imam Sâfîî'nin görüşüdür. Ona göre satranç zekâyi geliştirdiği ve düşmana karşı savunma tekniklerini öğrettiği için mübahtır (sakıncasızdır). Ancak mübah olabilmesinin de bazı şartları vardır. Para için olması oyun sırasında dilin taşkınsözlerden korunması, oyun yüzünden namazın ve diğer ibadetlerin geciktirilmemesi... (Alûsî, N/114; Kardâvî, el-Helâl ve'I-harâm 280) Bu üç şartın bulunmaması halinde satranç Sâfîî'lere göre haram olur. Nevevî, Imam Sâfîî'ye göre de mekruh olduğunu söyler. (Nevevî; Fetâva 261)

Hanefîlere göre ise, satranç haram ya da harama yakın mekruhtur. (Davudoğlu V/33; ibn Âbidîn VI/394; el-Cezîrî N/52; Hidâye (Hidâye sahibi Merginânî, Rasûlüllah Efendimiz'den: "Satranç ve tavla oynayan elini domuz kanına bulamış gibidir " diye bir hadis nakleder. Ancak Hidâye'nin hadislerini tahriç eden Zeyla'î onun satranç konusunda verdiği bu ve başka bir hadîsin her ikisininde son derece zayıf olduğunu söyler. bk. Nasbu'rrâye IV/275. Konkordans'ın indekslediği dokuz meşhur hadis kitabında da satrançla ilgili bir hadis yoktur. Bu durumda ZeMahşerî'nin verdiği hadîse de sahih gözüyle bakılamaz.) Yalnız Hanefî mezhebinden Ebû Yusuf da satranci bazı şartlarla mubah görmüştür. Kumar anlamı içermemesi, sürekli olmaması, bir dînî göreve zarar vermemesi. (Ibn Âbidin VI/394) Ancak Hanefî mezhebinde Ebû Yusufun görüşü fetvâya elverişli görüş sayılmamış ve satrancın haram olmaktan öte büyük günah olduğunu söyleyenler bile çıkmıştır. Çünkü onu mübah saymak, Islâma ve müslümanlara karşı şeytana yardımcı olma anlamı taşır. Satranç oynayanlara selâm vermek mekruh görülmüş, selâm vermemekle, yaptıkları işin hoş olmadığı hatırlatılmış olacağından güzel bir iş yapılmış olur. ( Hindiyye V/326) denilmiştir. Ali Efendimiz, satranç oynayan bir topluluğu kınamış ve siz bunun için yaratılmadınız demiştir. (Nevevî, Fetâvâ 262 (Hâsiye, I'ânetü't-tâlibîn'den IV/280) Abdullah b. Ömer satrancı tavladan daha kötü bir oyun diye nitelemiştir. (Kâmil Miras, Tecrîd XI/96 (ibn Kesir'den); Daha değişik bilgiler için bk. Kurtubî VI/291-92) Keşfu'z-zunûn'dan satrancın haram olduğunu konu edinen bir kitabın bulunduğunu da öğrenmiş bulunuyoruz. Tahrimüs-Satranç. Muhammed b. Ali (I/959)


SATRANÇ OYNAMAK CAİZ MİDİR?

Konu ile alakali düsüncelerinizi yaziniz:
turan yigitsoy2012-01-14 19:01:00 Cvp: SATRANÇ OYNAMANIN ISLÂMÎ HÜKMÜ NEDIR? ZIHNI ÇALISTIRMAK IÇINOYNANABILIR MI?alimler ki hakdan ayri konusmazlar sozu basim uzere
2012-01-26 09:57:06 Cvp: SATRANÇ OYNAMANIN ISLÂMÎ HÜKMÜ NEDIR? ZIHNI ÇALISTIRMAK IÇINOYNANABILIR MI?kim yazıyor kardeşim bunları nerden uyduruyorsunuz?satranç oynamak haramdır haram.bu hulefai raşidinin fetvasıdır.böyle zehir zemberek oyunlarla zaten bizi islamdan sogutmaya çalışıyorlar.
Halil TACER2012-03-11 19:08:34 Cvp: SATRANÇ OYNAMANIN ISLÂMÎ HÜKMÜ NEDIR? ZIHNI ÇALISTIRMAK IÇINOYNANABILIR MI?Anlaşılan herkes kendi kafasından bir şeyler uydurmuş. Ben bir bilgi sahibi olarak değil de, sadece bir fikir sahibi olarak yorum yapmak istiyorum bu konuya.
Satranç zeka ve kişisel gelişim için olumlu bir oyundur. Satrancın insana veya dinimize zarar verdiğini hangi örnekle açıklayabilirsiniz? Tembelleştirdiğini, dini vazifelerimizden alıkoyduğunu söyleyenler olabilir ama bu istisnai bir durumdur. Örneğin; satranç oynayan iki insan namaz vakti geldiğinde, oyunlarını öylece bırakıp namazlarını kıldıktan sonra devam edebilirler. Hala inat edip, satrancın haram olduğunu savunanlar vardır eminim. Hayvanları sevmek haram mıdır? Bir kuş beslemek haram mıdır? Hayır. Ama manyağın biri bütün varını yoğunu güvercinlere harcıyor diye güvercinlerin de "domuz" gibi haram olduğunu, etinin yenmemesi, beslenilmemesi hatta el bile sürülmemesi gerektiğini söylesem ne dersiniz bana? Üstelik bununla alakalı kesin bir hadis ve Kur'an'dan bir ayet olmadığı halde...
Kur'an'da haram sayılmış "kumar" olarak bahsi geçen şeylere bu 3 örneği verebiliriz: Sayısal Loto, İddaa, Poker. Şimdi bana söyler misiniz; satrancın bu 3 örnekle nasıl bir alakası var? Satranç oynarken, karşılığında birimiz bir şey kaybedip, diğerimiz kazanıyor mu? Kaybedilen ve kazanılan tek şey "galibiyet". Ya da zar atılıp da mı oynanan bir oyun (zar ile oynanan oyunlardan sakınılması gerek, çünkü kumara vesile olabilir)? Satrançta nerdeyse şans hiç yok, tamamen insan becerisine dayalı bir oyun..
Ben işte bu söylediklerime dayanarak satrancın haram olmadığını savunan biriyim, yine de her şeyin en iyisini ve en doğrusunu Allah bilir...
dilan mutlu2012-08-03 10:17:16 Cvp: SATRANÇ OYNAMANIN ISLÂMÎ HÜKMÜ NEDIR? ZIHNI ÇALISTIRMAK IÇINOYNANABILIR MI?ben daha 12 yaşındayım eskiden zekayı geliştirir diye çok satranç oynardım hocalarıma ve aileme danıştım çok günahmış buradan da okudum artık oynamıyorum
2015-01-03 06:42:10 Cvp: SATRANÇ OYNAMANIN ISLÂMÎ HÜKMÜ NEDIR? ZIHNI ÇALISTIRMAK IÇINOYNANABILIR MI?Kardeşim satranç hakkında bu kadar Özlü ve geniş malûmatı bizlerle paylaştığın için çok teşekkür ederiz emeğine sağlık ALLAHu Teala dostlarını zümresine seni dahil eylesin